Główna Archiwum Redakcja
Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia . Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności. Jeśli tego nie akceptujesz, nie korzystaj z tej strony.

ISSN 2299-1328

www.komentatoreuropa.pl

Właśnie dziś 4 lica przypada 81. rocznica tragedii, w której zginęli lwowscy naukowcy oraz ich rodziny. Mord profesorów lwowskich , zabójstwo polskich naukowców, wykładowców uczelni lwowskich, dokonane nad ranem 4 lipca 1941 przez Einsatzkommando zur besonderen Verwendung, specjalną jednostkę policyjną Sicherheitsdienst – policji bezpieczeństwa III Rzeszy, po rozpoczęciu okupacji Lwowa przez III Rzeszę, a także związane z tymi samymi sprawcami egzekucje trzech naukowców polskich z 11 i 26 lipca 1941.

W historiografii przyjęte jest określenie omawianych wydarzeń mianem mord profesorów lwowskich, jednak ofiarą tej zbrodni padli również docenci wyższych uczelni Lwowa oraz członkowie rodzin i współlokatorzy naukowców. 2 lipca 1941 roku około godziny 15-tej hitlerowcy, prawdopodobnie z Einsatzkommando, aresztowali Kazimierza Bartla, kilkukrotnego przedwojennego premiera rządu RP, profesora Politechniki Lwowskiej.

W nocy z 3 na 4 lipca grupa Abwehry dokonała aresztowania kilkudziesięciu profesorów uczelni lwowskich. Byli wśród nich:

1. Prof. dr Antoni CIESZYŃSKI, lat 59, kierownik Zakładu Stomatologii UJK, Obrońca Lwowa w 1918 roku;

2. Prof. dr Władysław DOBRZANIECKI, lat 44, Ordynator Oddziału Chirurgii Państwowego Szpitala Powszechnego, Obrońca Lwowa w 1918 r.

3. Prof. dr Jan GREK, lat 66, profesor w Klinice Chorób Wewnętrznych UJK;

4. Maria GREKOWA, lat 57, żona profesora Jana Greka;

5. Doc. dr Jerzy GRZĘDZIELSKI, lat 40, Kierownik Kliniki Okulistycznej UJK;

6. Prof. dr Edward HAMERSKI, lat 43, Kierownik Katedry Chorób Zakaźnych Zwierząt Domowych Akademii Medycyny Weterynaryjnej, Obrońca Lwowa w 1918 r.

7. Prof. dr Henryk HILAROWICZ, lat 51, profesor w Klinice Chirurgicznej UJK, Obrońca Lwowa w 1918 r.

8. Ks. doc. dr Władysław KOMORNICKI, lat 29, wykładowca nauk biblijnych w Wyższym Seminarium Duchownym we Lwowie;

9. Eugeniusz KOSTECKI, lat 36, mistrz szewski, mąż gospodyni profesora Dobrzanieckiego;

10. Prof. dr Włodzimierz KRUKOWSKI, lat 53, Kierownik Katedry Pomiarów Elektrycznych Politechniki Lwowskiej;

11. Prof. dr Roman LONGCHAMPS DE BERIER, lat 56, Kierownik Katedry Prawa Cywilnego UJK, prorektor UJK w latach 1938-1939, Obrońca Lwowa w 1918 r.

12. Bronisław LONGCHAMPS DE BERIER, lat 25, absolwent Politechniki Lwowskiej, syn profesora;

13. Zygmunt LONGCHAMPS DE BERIER, lat 23, absolwent Politechniki Lwowskiej, syn profesora;

14. Kazimierz LONGCHAMPS DE BERIER, lat 18, syn profesora;

15. Prof. dr Antoni ŁOMNICKI lat 60, Kierownik Katedry Matematyki Wydziału Mechanicznego Politechniki Lwowskiej;

16. Adam MIĘSOWICZ lat 19, wnuk profesora Sołowija, zabrany ze swoim dziadkiem;

17. Prof. dr Witold NOWICKI, lat 63, Kierownik Katedry Anatomii Patologicznej UJK. Obrońca Lwowa w 1918 r.

18. Dr med. Jerzy NOWICKI, lat 27, asystent Zakładu Higieny UJK, syn profesora;

19. Prof. dr Tadeusz OSTROWSKI, lat 60, Kierownik Kliniki Chirurgii, Dziekan Wydziału Lekarskiego 1937-1938, Obrońca Lwowa w 1918 roku;

20. Jadwiga OSTROWSKA, lat 59. żona profesora;

21. Prof. dr Stanisław PILAT, lat 60, Kierownik Katedr Technologii Nafty i Gazów Ziemnych Politechniki Lwowskiej;

22. Prof. dr Stanisław PROGULSKI, lat 67, profesor w Klinice Pediatrii UJK;

23. Inż. Andrzej PROGULSKI, lat 29, syn profesora;

24. Prof. honor. Roman RENCKI, lat 74, Kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych UJK;

25. Maria REYMANOWA, lat 40, pielęgniarka Ubezpieczalni Społecznej, zabrana z mieszkania profesora Ostrowskiego;

26. Dr med. Stanisław RUFF, lat 69, Ordynator Oddziału Chirurgii Szpitala Żydowskiego, zabrany z mieszkania profesora Ostrowskiego;

27. Anna RUFFOWA, lat 55, żona dr. Ruffa;

28. Inż. Adam RUFF, lat 30, syn dr. Ruffa;

29. Prof. dr Włodzimierz SIERADZKI, lat 70, Kierownik Katedry Medycyny Sądowej UJK, rektor UJK w latach 1924-1925, Obrońca Lwowa w 1918 roku,

30. Prof. dr Adam SOŁOWIJ, lat 82, emerytowany ordynator Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Powszechnego;

31. Prof. dr Włodzimierz STOŻEK, lat 57, Kierownik Katedry Matematyki Wydziału Inżynierii Lądowej i Wodnej Politechniki Lwowskiej;

32. Inż. Eustachy STOŻEK, lat 29, asystent Politechniki Lwowskiej, syn profesora;

33. Emanuel STOŻEK, absolwent Wydziału Chemii Politechniki Lwowskiej, syn profesora;

34. Dr Praw Tadeusz TAPKOWSKI, lat 44, zabrany z mieszkania profesora Dobrzanieckiego;

35. Prof. dr Kazimierz VETULANI, lat 61. Kierownik Katedry Mechaniki Ogólnej Politechniki Lwowskiej;

36. Prof. dr Kasper WEIGEL, lat 61, Kierownik Katedry Miernictwa Politechniki Lwowskiej;

37. Mgr praw Józef WEIGEL, lat 33, syn profesora;

38. Prof. dr Roman WITKIEWICZ, lat 55, Kierownik Katedry Pomiarów Maszynowych Politechniki Lwowskiej;

39. WALISCH, lat 40-45, właściciel magazynu konfekcyjnego "Beier i S-ka", zabrany z mieszkania profesora Sieradzkiego;

40. Dr TADEUSZ BOY-ŻELEŃSKI, lat 66, lekarz, publicysta, krytyk literacki, tłumacz literatury francuskiej, za pierwszych sowietów we Lwowie Kierownik Katedry Literatury Francuskiej Uniwersytetu Lwowskiego, zabrany z mieszkania profesora Greka.

Ponadto w dniu 5.07.1941 r. rozstrzelani zostali:

41. Katarzyna (Kathy) DEMKO. lat 34, nauczycielka języka angielskiego, zabrana z mieszkania profesora Ostrowskiego.

42. Doc. dr Stanisław MĄCZEWSKI, lat 49, Ordynator Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Powszechnego.
W dniu 
12.07.1941 zamordowani zostali:

43. Prof. dr Henryk KOROWICZ, lat 53, profesor ekonomii Akademii Handlu Zagranicznego;

44. Prof. dr Stanisław RUZIEWICZ, lat 51, profesor matematyki Akademii Handlu Zagranicznego;

45. Prof. dr Kazimierz BARTEL, lat 59, Kierownik Katedry Geometrii Wykreślnej Politechniki Lwowskiej.

Kilku profesorów aresztowano z rodzinami i gośćmi. Z jednego domu wywleczono 82-letniego staruszka, profesora położnictwa w stanie spoczynku, Adama Sołowija. Z mieszkania prof. Ostrowskiego zabrano będących u niego gości - między innymi ordynatora szpitala żydowskiego, dra Stanisława Ruffa z całą rodziną i księdza Komornickiego. Tak samo uczyniono w domu profesora Jana Greka, zabierając gospodarza wraz z żoną i ich szwagra, Tadeusza Boy-Żeleńskiego, którego wcale nie było na liście. Lista profesorów Uniwersytetu była zdezaktualizowana, co stwarzało w tych tragicznych sytuacjach dodatkowe komplikacje: zdarzało się, że siepacze dopatrywali się ukrywania szukanego, kiedy nie znajdowali go pod wskazanym adresem (rzecz dotyczyła np. zmarłych przed napaścią na ZSRR profesorów: Romana Leszczyńskiego, Adama Bednarskiego i dyrektora Ossolineum Ludwika Bernackiego). Aresztowanych profesorów przewożono do Zakładu Wychowawczego im. Abrahamowiczów - w kompleksie akademików Politechniki, skąd później zabrano ich na rozstrzelanie. Ogółem w nocy z 3 na 4 lipca aresztowanych zostało 28 uczonych. Z tej listy ocalał jedynie prof. Groer dzięki temu, że jego żona była Angielką.

 

 Wielką rolę odegrał w mordowaniu polskich uczonych wysłannik hitlerowskiej Abwehry - Oberlaender, ale osobą patronującą jego akcji lwowskiej był Hans Frank, namiestnik Hitlera na tzw. Generralną Gubernię.

Oto zalecenia Hansa Franka, dawane niemieckim oprawcom polskich profesorów i ich rodzin:

"Omówiłem nadzwyczajny plan pacyfikacji: celem jego jest skończyć w przyśpieszonym tempie z masą wichrzycielskich polityków oporu. Przyznaję otwarcie, że kilka tysięcy Polaków, i to przede wszystkim z warstwy przywódców duchowych Polski, przypłaci to życiem. Fuehrer powiedział mi: "Warstwy uznane przez nas obecnie za kierownicze w Polsce należy zlikwidować; co znowu narośnie, należy wykryć i w odpowiednim czasie znowu usunąć." Nie potrzebujemy tych elementów wprzód wlec do obozów koncentracyjnych w Rzeszy, ponieważ wówczas mielibyśmy tylko kłopoty i niepotrzebną korespondencję z rodzinami, lecz zlikwidujemy te sprawy w kraju. Uczynimy to też w sposób najprostszy. Możemy tu lekko podpisywać setki wyroków śmierci"
(t.I - Dziennik Hansa Franka, W-wa 1956)


W skład oddziału dokonującego aresztowań wchodzili m.in.:

Ferdinand Kammerer (ur. 1915)

Gerhard Hacker (1912–1950)

Kurt Köllner (1908–1972)

Karl-Heinz Keller (1907–1963)

Pieter Menten  (1899–1987) (jako tłumacz i przewodnik)

Viktor Gurth (ur. 1911)

ukraińscy milicjanci  (jako tłumacze)

A tu poniżej sprawcy. Egzekucji dokonali członkowie oddziału Einsatzkommando zur besonderen Verwendung , przy czym według wypowiedzi jednego świadka oddział rozstrzeliwujący składał się z jednego SS-Führera i 5–6 policjantów pomocniczych, którzy jako Ukraińcy byli tłumaczami, odziani w niemieckie mundury. Według dziennika Felixa Landaua był on jednym z rozstrzeliwujących. Hans Krüger  podczas przesłuchania Karoliny Lanckorońskiej , przekonany, że aresztowana wkrótce poniesie śmierć, przyznał się do kierowania egzekucją i osobistego w niej udziału. Zdaniem Szymona Wiesenthala egzekucją dowodził Walter Kutschmann. Ponadto z analizy materiałów o tej zbrodni wynika, że Dieter Schenk na podstawie analizy dowodów przypuszcza, że w egzekucji brali udział:Max Draheim (1898–1973)

Walter Martens (1893–1961)

Paul Grusa (ur. 1911)

Hans Krüger

Walter Kutschmann

Johann Maurer (ur. 1914)

Wilhelm Maurer (ur. 1918).


Na zakończenie można jeszcze raz powtórzyć, że nigdy nie wolno nam zapomnieć o tej zbrodni, ani wymazać z naszej pamięci nazwisk ofiar hitlerowskich katów. Nie można pozwolić na to, aby zabito ich po raz drugi niepamięcią. Należy przypomnieć o tym tragicznym wydarzeniu ku przestrodze obecnemu pokoleniu. Historia - jak wiemy lubi się powtarzać. Zamiatanie pod dywan tylko zaszkodzi prawdzie i sprawi że przyszyli kaci będą myśleli, że pozostaną anonimowi i bezkarni, A do tego nie wolno nam dopuścić.





Źródło: https://pwr.edu.pl/uczelnia/przed-nami/81-rocznica-kazni-profesorow-lwowskich-1458.html, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mord_profesor%C3%B3w_lwowskich, https://www.lwow.com.pl/Rocznica.htm,

81 rocznica kaźni profesorów lwowskich

(04.07.2022) 4 lipca mija kolejna już rocznica tragicznego wydarzenia, jakim było aresztowanie i rozstrzelanie przez Niemców na Wzgórzach Wuleckich we Lwowie, w 1941 roku, kilkudziesięciu profesorów Uniwersytetu, Politechniki i Akademii Weterynarii. Środowisko akademickie Wrocławia uczciło pamięć o profesorach zabitych we Lwowie 4 lipca 1941 roku na Wzgórzach Wuleckich. W poniedziałek, 4 lipca, pod pomnikiem Martyrologii Profesorów Lwowskich przy pl. Grunwaldzkim miały miejsce uroczystości upamiętniająca 81. rocznicę zamordowania profesorów lwowskich. W programie wydarzenia znalazła się msza św. w kościele akademickim Najświętszego Serca Jezusowego we Wrocławiu i złożenie kwiatów pod pomnikiem Martyrologii Profesorów Lwowskich (skwer prof. K. Idaszewskiego). Znane są niektóre nazwiska, tych którzy aresztowali polskich profesorów a także znana jest też część sprawców tego mordu na naszych rodakach. Nie wolno nam zapomnieć o tej zbrodni, ani wymazać z naszej pamięci  nazwisk ofiar hitlerowskich katów. Nie można pozwolić na to, aby zabito ich po raz drugi niepamięcią. Należy przypomnieć o tym tragicznym wydarzeniu ku przestrodze obecnemu pokoleniu.

HISTORIA

reklama
reklama