Komentator Inne

www.komentatoreuropa.pl

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia . Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności .
Skomplikowane losy Trembowli

Anna Kuźma















/20.03.2019/ Trembowla to niewielkie miasto, położone w obrębie geograficznego Podola na brzegach rzeki Gniezny, wpadającej w pobliżu do Seretu.  Pierwotnie tę miejscowość tworzyły trzy dzielnice: Stare Miasto na prawym brzegu Gniezny, Nowe Miasto na lewym oraz Sady położone dalej na wschód. Choć wraz z upływem czasu Trembowla zatraciła swój historyczny układ urbanistyczny, jednak przy niektórych ulicach zachowały się fragmenty zabudowy z przełomu XIX i XX w.  Wzmiankowana po raz pierwszy w 1097 r.  Wojska książąt dzielnicowych, a także interweniujące oddziały polskie i węgierskie kilkakrotnie staczały bitwy w jej okolicy. Kolejne wzmianki na temat Trembowli pochodzą dopiero z 1341 r. Polski król Kazimierz Wielkiego kazał  na miejscu dawnego grodu wznieść drewniany zamek. Prawa miejskie Trembowla otrzymała jeszcze w 1389 r. z rąk samego Władysława Jagiełły. Trembowla poszerzyła także swoją powierzchnię. Około 1420 r. polski król nadał Bartoszowi z Trembowli przywilej założenia Nowego Miasta na wschodnim brzegu rzeki Gniezny. Dzieje Trembowli od XV do XVII w. naznaczone są licznymi najazdami. W 1498 miasto mocno ucierpiało w czasie najazdu hospodara mołdawskiego Stefana III, który pojmanych jeńców kazał stracić w Podhajcach . Po najeździe miasto otrzymało od Jana Olbrachta zwolnienie od podatków na osiem lat. W XV w. Trembowla stała się siedzibą sądów szlacheckich dla okolicznej szlachty: sądu ziemskiego i sądu grodzkiego, które funkcjonowały do rozbiorów.
Konieczność obrony przed ciągłymi atakami ze strony Turków i Tatarów sprawiła, że konieczne stało się wybudowanie murowanego zamku w 1534 r. Po tym jak zamek został wybudowany Trembowla stała się ważnym punktem oporu.






















Zamek w Trembowli, który zbudowano w XIV wieku na wysokim wzgórzu nad rzeką Gniezną zapisał się w historii obronności kresów Rzeczpospolitej. Latem 1675 roku 30-tysięczna armia turecka wraz z Tatarami, wkroczyła. Turcy bez walki zajęli Zamek w Zbarażu i zdobyli Zamek w Podhajcach, po czym 20 września10 tys. Turków przystąpiło do oblężenia zamku w Trembowli. Załoga zamku składała się z 80 żołnierzy piechoty oraz z niewielkiej liczby szlachty wraz z ok. 200 chłopami i mieszczanami z miasteczka i okolicy. .Całością obrony dowodził kapitan Jan Samuel Chrzanowski. Załoga, zagrzewana przez żonę komendanta Annę Dorotę Chrzanowską, stawiła Turkom zacięty opór i odparła wszystkie szturmy armii tureckiej.
Za rządów króla Zygmunta III Wazy, w 1594, kozacy Semena Nalewajki dotarli do Trembowli i obrabowali mieszczan, zabierając im 160 koni, żywność, zapasy broni, prochu, towarów. W XV, XVI i XVII wieku miasto było niszczone podczas kolejnych wypraw Turków, Tatarów i Kozaków.
Od końca XVIII w. Trembowla znajdowała się kolejno w granicach monarchii habsburskiej i Imperium Rosyjskiego, aby ostatecznie powrócić do państwa Austro-węgierskiego W czasie I wojny światowej miasto ucierpiało od lotniczych bombardowań oraz wkroczenia wojsk rosyjskich. Trembowla znalazła się nawet przez trzy lata pod rosyjską okupacją. Wtedy to władze rosyjskie przekształciły wtedy budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” na cerkiew prawosławną. Nie był to koniec okupacji Trembowli. Od lipca 1917 r. do maja 1918 r. miasto okupowała armia niemiecka. Polska odzyskała Trembowlę dopiero a na początku lipca kolejnego roku. W czasie II Rzeczpospolitej miasto odżyło politycznie i gospodarczo. Liczyło koło 8000 mieszkańców. Istniał nie tylko dworzec kolejowy, lecz to właśnie tu osadzono organa władzy państwowej i samorządowej. W Trembowli znalazło się starostwo, sąd powiatowy, władze wojskowe. Na terenie miasta miały swoje miejsce siedziby: urzędu skarbowego, powiatowej komendy policji państwowej, W Trembowli było gimnazjum i organizacje sportowe i społeczne takie jak: „Sokół”, „Strzelec”.
W mieście najbardziej znanym był hotel Fischera, który znajdował się obok stacji, ale również działały mniejsze. Restauracje to kolejowa, Fischera i Steinigowej.
Do ciekawych obiektów miasta zaliczał się ratusz. To budynek o podstawie prostokąta. Posiada wieżyczkę, a nie niej zegary. W czasie II Rzeczpospolitej był siedzibą władz. Jednym z burmistrzów tego miasta był ksiądz rzymskokatolicki. Walenty Puchała był burmistrzem od 1930 roku . On jak inni włodarze miasta piastowali swoje urzędy korzystając z zabytkowego budynku ratusza.  Osobliwości zabytki tego miasta to: ruiny zamku położne na zachód od miasta. W Trembowli znajdował się również zabytkowy budynek Klasztoru i kościoła Karmelitów, zbudowany jeszcze w XVII w. W czasie II Rzeczpospolitej w obiektach znajdowały się tablice pamiątkowe odsieczy z Wiednia, a także stare obrazy. Innymi znanymi obiektami w Trembowli był Rzymskokatolicki kościół parafialny i Cerkiew św. Mikołaja z XVI. Wieku. We wrześniu 1939 r. zostało zajęte przez Sowietów. Władze uczyniły wówczas Trembowlę miastem rejonowym.  W latach 1941–1944  Trembowla została zajęta przez Niemców. W czasie II wojny światowej oddziały UPA, przy czynnym udziale miejscowej cywilnej ludności ukraińskiej, na terenie powiatu trembowelskiego wymordowały około 3 000 Polaków. Świadkowie opisują, że Ukraińcy w bestialski sposób mordowali swoich polskich sąsiadów. Powiat trembowelski obficie spłynął  polską krwią. W 1945 niemal cała polska ludność Trembowli została przymusowo wysiedlona i zmuszona do opuszczenia swego rodzinnego miasta.
Od sierpnia 1991 Trembowla znajduje się na Ukrainie . Rada Miejska Trembowli nadała honorowe obywatelstwo miasta Trembowli Stepanowi Banderze  i Romanowi Szuchewyczowi. „Chichot historii” zwłaszcza wobec polskich mieszkańców tego miasta i jego okolic, którzy stracili życie i zostali stamtąd przepędzeni.


Źródła:
1. Wikipedia
2. Maria Anna Muszkowska, Trembowla, [w:] https://ngoteka.pl/bitstream/handle/item/357/miasta23_trembowla.pdf?sequence=25
3. Tomasz Knuzek, Przewodnik po województwie tarnopolskim, Libra Rzeszów 2013
4. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=119587669198510&set=a.106132877210656&type=3&theater
5. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=118009076023036&set=a.106132877210656&type=3&theater
reklama
reklama

Drogi Czytelniku/Czytelniczko Komentator Europa-Niemcy-Polska nie gromadzi, ani nie przetwarza w celach marketingowych, ani innych Państwa danych. Strona zamieszcza reklamy zewnętrznych partnerów, a na ich politykę nie mamy żadnego wpływu. Zamieszczane są również linki zewnętrze, na które nie mamy wpływu. Swoją decyzję zawsze mozesz zmienić. Wystarczy namieść odpowiednie zmiany w ustawieniach. Tu o naszej polityce prywatności. Jeśli się z tym nie zgadzasz  napisz bezpośrednio do naszych partnerów, lub zrezygnuj z korzystania ze strony. Jeśli się zgadzasz, pozostań naszym Czytelnikiem.

Obraz / rysunek m.Kowalsky pt. Ratusz w Trembowli 1937
Obraz / rysunek: mKowalsky pt. Moja Trembowla
Krzysztof Tokarz
„Renn Breslau miasto
złota i miłości“
Bonito.pl